Klimaatwetenschap wordt verfijnder

Klimaatwetenschap wordt verfijnder

Klimaatwetenschap wordt verfijnderDe klimaatwetenschap doet een belangrijke uitspraak: het klimaat reageert als schuifknop op broeikasgassen. Het klimaat lijkt als een schuifknop op broeikasgassen te reageren – en die schuifknop kan ook weer omlaag.

Helaas zit de uitstoot van het broeikasgas methaan weer in de lift, waardoor de zeespiegel sneller lijkt te gaan stijgen dan het IPCC aannam.

Al in 2014 was het International Panel on Climate Change (IPCC) er duidelijk in haar conclusie:

  • de mens is verantwoordelijk voor de klimaatverandering
  • niks doen is geen optie
  • nu komt daar een dimensie bij: iets doen helpt echt

Klimaatwetenschap

Dat staat in een nieuw overzichtsrapport van de Britse wetenschapsacademie, de Royal Society. Het genootschap zet daarin op rij wat de wetenschap zoal wijzer is geworden over klimaatverandering sinds het vorige rapport van het VN-klimaatpanel het IPCC, uit 2014 alweer. In een notendop: het bewijs voor de meeste IPCC-prognoses is sterker geworden, en áls het IPCC-rapport ergens bijstelling behoeft, is dat doorgaans in de richting van meer narigheid.

4,5 graad per CO2 verdubbeling denkbaar

Opvallend is de bijstelling die de Royal Society signaleert van de ‘klimaatgevoeligheid’, een maat voor hoe sterk de wereldtemperatuur reageert op CO2.

In 2014 besloot het IPCC de ondergrens van die gevoeligheid te verlagen: misschien warmt de aarde bij een verdubbeling van de hoeveelheid CO2 maar 1,5 graad op, wat er in feite op zou neerkomen dat er weinig reden tot zorg is.

Maar volgens de nieuwste inzichten ‘lijkt een ondergrens beneden de 2 graden nu minder plausibel’, signaleert de Royal Society. En dat is de ondergrens: ook 4,5 graad per CO2-verdubbeling is denkbaar.

13 klimaatkwesties

De Britse wetenschapsacademie bespreekt in haar rapport dertien klimaatkwesties: van het zeeleven tot de plantengroei, en van de afname van het Noordpoolijs tot de toename van weerextremen.

Op tien van die fronten is het bewijs voor de juistheid van de IPCC-prognoses sterker geworden, aldus de Society, al zijn de klimaatgevolgen lang nog niet overal zichtbaar. Op vier onderdelen is het IPCC wellicht zelfs nog wat te optimistisch, oordeelt het genootschap.

Geen pauze in de opwarming

‘Dit is in het algemeen geen goed nieuws’, reageert klimaatbeleidsadviseur Leo Meyer. ‘Geen pauze in de opwarming; het toeschrijven van extreem weer aan door de mens veroorzaakte klimaatverandering wordt beter mogelijk; en voor de zeespiegelstijging zijn er toenemende zorgen voor de langere termijn.’

Ook wijst Meyer op de verwachte nadelen van klimaatverandering voor voedingsgewassen als tarwe, rijst, maïs en soja. ‘Die negatieve effecten zijn inmiddels beter en in mijn optiek geloofwaardiger onderbouwd.’

Zeespiegelstijging

KNMI Klimaatonderzoeker Rob van Dorland over het rapport:

Voor Nederland is de zeespiegelstijging van extra belang: volgens het IPCC ergens tussen de 26 en de 82 centimeter in het jaar 2100. ‘We weten dat die getallen aan de lage kant zitten, doordat de afkalving van de ijsmassa’s op Groenland en Antarctica er niet in zijn meegenomen. Zou het IPCC nu een rapport maken, dan zou daarin wat scherper staan dat er nog wat centimeters zee bij komen, en dat na eeuwen de zee ‘vele meters hoger dan vandaag’ staat, schrijft de Royal Society.

Conclusies

  • Meer hittegolven, meer zware neerslag; de zwaarste tropische stormen worden zwaarder. Door de statistische ruis heen beginnen die IPCC-voorspellingen onderhand beter zichtbaar te worden, signaleert de Society.
  • De uitstoot van het broeikasgas methaan leek wat af te zwakken, maar neemt sinds 2006 weer duidelijk toe, al is onbekend waarom. Het goede nieuws: een plotse oprisping van methaan van de zeebodems die sommige onheilsprofeten vrezen lijkt volgens de huidige inzichten van de baan.
  • De Atlantische zeestroming die stilvalt en zo een ijstijd opwekt op het noordelijk halfrond een scenario dat ten grondslag lag aan de rampenfilm The Day After Tomorrow lijkt ‘onwaarschijnlijk’, aldus de Society. Ook een plotse instorting van de naaldwouden in Canada en Siberië lijkt van de baan.
  • Door de CO2-toename en de stijgende temperatuur wordt de wereld groener. Tegelijk is er ook ‘grote onzekerheid’ waar en wanneer de vergroening wordt afgeremd door watergebrek en een tekort aan voedingsstoffen. Ook de rot van plantenafval neemt toe, waardoor er ook weer broeikasgassen vrijkomen.
  • Door de CO2-opname verzuren de oceanen: ‘veel nieuwe studies’ ondersteunen die IPCC-uitspraak. Tegelijk lijkt er op sommige plekken ‘sneller dan was voorzien’ zuurstof aan de oceanen te worden onttrokken. Ook is er meer bewijs dat de visserijopbrengst onder druk komt te staan.
  • De laatste jaren waren er recordoogsten, wat al aangeeft dat opwarming ook voordelen heeft voor de landbouw. Tegelijk neemt het bewijs toe dat de teelt van vooral rijst, tarwe en maïs in tropische en gematigde streken problematisch worden en komt bij een temperatuurstijging van 2 graden of meer.
  • Een recente meta-analyse van 131 studies wijst uit dat bij onverminderde opwarming zo’n 16 procent van alle diersoorten kan uitsterven. Maar hoewel het bewijs inmiddels ‘zeer sterk’ is dat klimaatverandering soorten over de kling kan jagen, is er ook ‘meer onzekerheid’ over hoe dat precies per leefgebied uitpakt.
  • Klimaatverandering zorgt ook voor meer menselijke slachtoffers door infectieziekten, ondervoeding en blootstelling aan droogte en extreme hitte. Dat kan uitlopen op jaarlijks een half miljoen ‘klimaatdoden’ in 2050.

Reageer op dit artikel

Your email address will not be published. Required fields are marked *

 

Meest gelezen

 

Categorieën

 

Alle blogs

 

Recente reacties