Routekaart voor waterstof

Routekaart voor waterstof

Routekaart voor waterstof
Opgenomen zijn initiatieven die momenteel in uitvoering zijn, projecten die recent zijn afgerond en waarop een vervolg overwo- gen wordt, en initiatieven in idee- of planfase.

De waterstofprojecten en -onderzoeken dienen als basis voor een routekaart waarmee waterstof in Nederland kan groeien

 

Ruim 100 waterstof initiatieven

Er zijn veel initiatieven en projecten. Enigszins afhankelijk van waar grenzen tussen initiatieven worden getrokken, bijv. of elk tankstation als apart initiatief wordt beschouwd, is sprake van ruim honderd initiatieven.

De initiatieven zijn geordend naar energiefunctionaliteit, aangevuld met R&D voor groene waterstofproductie en solar fuels, en ondersteunende projecten voor marktontwikkeling en beleid.

Waterstof voor Mobiliteit

Bij het bouwen van business cases voor waterstof kijken partijen graag naar mobiliteit als sector met (potentieel) de hoogste toegevoegde waarde voor waterstof, maar de vloten en dus afzetvolumes zijn nog klein.

In de industrie zijn afzetvolumes groot maar vindt men groene waterstof nog te duur.

Andere tot de verbeelding sprekende waterstofprojecten zijn:

Waterstof in de industrie

Deze initiatieven dragen bij aan de verduurzaming van grondstoffen, hogetemperatuur-warmte en gascentrales.

Waterstof is een veelgebruikte grondstof in de industrie. De grootste huidige markten voor waterstof zijn:

  • als feedstock voor ammoniak / kunstmest (60% van huidige waterstofgebruik)
  • in kraakprocessen in olieraffinaderijen
  • hydrotreatment in de biobrandstof-industrie

Het totaal in Nederland is 9,2 miljard m3 H2, ofwel 828 kton, waarvan 80% door een reformingproces en 20% als bijproduct uit de chemie wordt geproduceerd. Het gebruik concentreert zich in Rijnmond, Delfzijl, Terneuzen, Geleen en IJmuiden.

1. Waterstof uit aardgas met CC(U)S voor gascentrales en petrochemische industrie

Grootschalige productie met CO2 afvang

In 2016 is een haalbaarheidstudie uitgevoerd voor een fullscale CCS-project in NoorwegenStatoil heeft de studie naar de opslag gedaan.

Er zijn drie initiatieven voor grootschalig waterstofproductie uit aardgas met CO2-afvang en opslag voor inzet in gascentrales en petrochemische industrie voor hogetemperatuurwarmte en feedstock.

  1. Het initiatief rond de Magnumcentrale is het meest concreet, ge- trokken door de potentieel sterke alliantie Nuon-Statoil-Gasunie, met geplande realisatie in 2023.
    De kracht van het concept is de schaalgrootte: er is substantieel effect op CO2- uitstoot, en het rechtvaardigt de opbouw van infrastructuur voor leidingtransport en seizoensopslag in zoutcavernes. Tegelijk is de schaal een uitdaging: de absolute kosten zijn hoog, waardoor de totale financiële ondersteuning ook aanzienlijk zal moeten zijn
  2. h-Vision
    Rotterdam: concept h-Vision h-Vision (voorheen Decagas) van TNO betreft een grondige verkenning van grootschalige decarbonisatie van aardgas op de Maasvlakte met afvoer van CO2 via bestaande pijpleidingen voor opslag in de gasvelden P18 en Q1.6
    Het idee van h-Vision is om in eerste instantie de waterstof te gebruiken voor gebruik in de (petro)chemie als grondstof en als brandstof voor ondervuring, en daarnaast voor elektriciteitsproductie in plaats van kolen. In de kolencentrales zou dan een gasturbine voorgeschakeld moeten worden. De efficiency van aardgas naar elektriciteit zou 45% zijn. Ook is een bestaande gascentrale in beeld. Er wordt gesproken over 2.500 MW elektriciteit, waarvoor ca. 5,5 GW aan aardgasreformers nodig is, nieuw te bouwen op de Maasvlakte. Hiervoor zijn 3 van de allergrootste SMR- of ATR-installaties nodig die beschikbaar zijn. Ook de bestaande waterstoffabrieken kunnen in h-Vision worden opgenomen. Het hele concept
  3. Een derde initiatief dat aan beide raakt is onderzoek naar de winning van CO2 vrije waterstof van Berenschot en TNO.
    Dat is een meer generiek concept, met dezelfde transitie- visie en technische uitgangspunten, maar zonder de uitwerking bij specifieke energiecentrales.
    Het inzicht dat je windenergie niet met stroomkabels alleen van de Noordzee kunt afvoeren leidt tot veel interesse in windwaterstof. Het gaat hierbij niet meer om benutting van tijdelijke overschotten, maar om benutting van capaciteit bovenop de maximale afvoer via stroomkabels.

 

Waterstof in de energiesector

De waterstofinitiatieven in de energiesector staan voor systeemintegratie, flexibiliteit en energieopslag en dienen Licht & Kracht.

 

Waterstof voor Transport & Mobiliteit

Deze waterstofinitiatieven dragen bij aan het terugdringen van emissie in verkeer en vervoer.

 

Waterstof voor gebouwverwarming

Deze waterstofinitiatieven zijn bedoeld voor lagetemperatuur-warmte in gebouwen voor verwarming

 

Waterstof techniekontwikkeling

Deze initiatieven voor techniekontwikkeling voor groene waterstofproductie hebben toepassingen voor alle vier energiefunctionaliteiten. Ook voor solar fuels.

Flexibele Brandertechnologie

Ondersteunende waterstofprojecten voor marktontwikkeling en beleid

Reageer op dit artikel

Your email address will not be published. Required fields are marked *

 

Meest gelezen

 

Categorieën

 

Alle blogs

 

Recente reacties