Wat betekent de ratificatie ‘Parijs’ voor gemeenten?

Wat betekent de ratificatie ‘Parijs’ voor gemeenten?
Volgens het EEA zal de klimaatverandering nog vele decennia voortduren. De omvang van de klimaatverandering in de toekomst en de gevolgen ervan zullen afhangen van de doeltreffendheid waarmee we uitvoering geven aan onze wereldwijde overeenkomsten om broeikasgassen terug te dringen, maar ook van de juiste aanpassingsstrategieën en beleidsmaatregelen om de risico’s van de huidige en verwachte klimaatextremen te verminderen.

Ook de Nederlandse regering ratificeerde het Klimaatakkoord van Parijs. De Tweede Kamer wil voor 15 maart de ratificatie ook door de Eerste Kamer hebben. Wat betekent dat voor de Nederlandse gemeenten?

De klimaatverandering kost veel geld. Jaarlijks krijgt het Deltaprogramma 1,2 miljard euro om duinen en dijken te versterken en waterreservoirs aan te leggen. Als we niets aan onze CO2 uitstoot doen, wordt dit bedrag alleen maar hoger of verliezen we het van het water.

Doelen 2023

Voor Nederland als geheel en dus ook de Nederlandse gemeenten betekent de ratificatie een enorme stap met verstrekkende gevolgen.  De Nationale Energieagenda somt de doelen op:

  • minimaal 43% emissiereductie
  • ten minste 27% hernieuwbare energie
  • en minimaal 27% energie-efficiëntie

Waar staan we nu?

In het derde kwartaal van 2016 was de CO2-uitstoot in Nederland 2,3 procent lager dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. De economie groeide in dezelfde periode met 2,4 procent. Het was het derde kwartaal op rij dat de CO2-uitstoot lager is bij economische groei. Belangrijke oorzaak van de lagere uitstoot is dat energiecentrales meer aardgas in plaats van steenkool hebben ingezet bij de productie van elektriciteit. Ook is er opnieuw minder gas gebruikt voor het verwarmen van gebouwen. Dit meldt CBS.

Ratificatie Parijs
Bron: CBS

Prima dus maar nog lang niet voldoende. Deels zal dat vanzelf gaan door landelijke ontwikkelingen (waardoor de CO2-uitstoot per kWh zal dalen), maar dat is gezien de gemeentelijke ambities bij lange na niet voldoende. Waar liggen voor een gemeente dan aanknopingspunten?

Gemeenten: kansen gebouwde omgeving

De gebouwde omgeving is bij de top 10 gemeenten in Nederland verreweg de grootste bron van CO2 uitstoot: het aandeel in de totale CO2 uitstoot ligt in de top 10 gemeenten gemiddeld op 55%. In het kader van de COP21 in Parijs heeft de C40 bijvoorbeeld 2.300 maatregelen geselecteerd om CO2 in steden te reduceren. Voorbeelden hiervan zijn isolatie, zonnepanelen en LED verlichting.

Met bijvoorbeeld zonnepanelen en isolatie kan het energieverbruik (en daarmee CO2-uitstoot) van een woning voor ca € 7.000,- tot € 10.000,- met 50% worden gereduceerd! Gemeenten kunnen dit faciliteren (informeren, faciliteren, vergunningen en prikkelen met leen/leaseconstructies.

Nieuwe energiebronnen en dragers in 2050
Bron CE Delft febr. 2017

Amsterdamse Koploper

Al in 2007 liet Amsterdam onderzoeken wat ze moet doen om de CO2-uitstoot sterk te reduceren. Want de stad wil de CO2-uitstoot in 2025 met 40% gereduceerd hebben ten opzichte van 1990.  De Energiestrategie is uitgedrukt in termen van CO2-emissiereducties, mede omdat klimaatbeleid een belangrijke pijler is onder de strategie, maar zeker niet de enige. Andere belangrijke pijlers zijn sociaal- en economisch beleid.

Amsterdam kiest daarbij de rol van koploper; een partij die laat zien wat er kan en dàt het kan, daarbij een beroep doend op burgers, bedrijven en andere overheden om dat voorbeeld te volgen. De gemeentelijke organisatie geeft zelf het goede voorbeeld door in 2050 geheel klimaatneutraal te zijn. Daarvoor heeft de stad een aantal maatregelen aangenomen:

  1. Los van aardgas
    voor 2050 moeten alle Amsterdamse huizen van het aardgas af. Nieuwbouw in de stad krijgt vanaf 2017 geen aansluiting meer op het gasnet. Daarnaast wijst de gemeente in 2017 10 duizend sociale huurwoningen aan waarvan de gasleiding zal worden doorgeknipt. Een restwarmtenet, aardwarmte en biogas moeten aardgas gaan vervangen.
    Hoe groot de CO2 -besparing van een warmtenet is, verschilt van de afkomst van de restwarmte. In het Amsterdamse warmtenet ligt dat op dit moment tegen de 50 procent. Als de energie uit duurzamer bronnen afkomstig is, zoals kassen of verbranding van biomassa, is de winst voor het klimaat nog groter.
  2. De stad geeft vanuit haar ‘duurzaamheidsfonds’ subsidie op glas en isolatie voor woningbezetters, scholen en buurtgebouwen …
  3. Amsterdam steunt organisatoren bij het verduurzamen van hun evenement
  4. Amsterdam stimuleert het gebruik van daken voor zonnepanelen zoals Amsterdam Arena dat volledig bedekt is met PV. Metrostations zijn ook voorzien van zonnepalen. Totale omvang: zo’n 2 voetbalvelden aan zonnepanelen
  5. In 2013 namen datacenters 11% van het elektriciteitsgebruik van alle Amsterdamse bedrijven voor hun rekening. De verwachting is dat het aantal datacenters verder zal toenemen. Vanwege de CO2 reductiedoelstelling van Amsterdam wordt bij een nieuw datacenter een energieprestatie-eis gesteld op grond van de Wet milieubeheer.
  6. Windenergie in het havengebied is onderdeel van de windvisie die de gemeente Amsterdam in 2012 heeft opgesteld. In de Agenda Duurzaamheid van maart 2015 is de ambitie opgenomen van minimaal 18 MW windenergie erbij in 2020. Dat betekent 85 MW in 2020.
  7. Voor nieuwe oplaadpunten voor elektrische auto’s in de openbare ruimte kunnen bewoners kosteloos een verzoek indienen. Oplaadpunten kunnen door iedereen gebruikt worden.
  8. Gratis energiescan voor sportverenigingen en begeleiding bij het nemen van maatregelen. Tijdens de energiescan komen onder andere de volgende onderwerpen aan bod: ƒ verwarming, ƒ isolatie, ƒ waterbesparing, ƒ energiezuinige (veld)verlichting en een analyse van de energierekening
  9. Gratis energie advies op maat voor VvE’s
    Het VvE-advies geeft inzicht in: ƒ de mogelijk voor energiebesparende maatregelen en/of zon PV-systemen inclusief kosten, terugverdientijd enƒ financieringsmogelijkheden
  10. Nul op de Meter Subsidie voor stimuleren van het verduurzamen van huurwoningen tot ‘nul op de meter’-niveau
  11. Subsidie voor projectvoorbereiding van collectieve duurzame initiatieven
    De subsidie is voor de aanloopkosten van initiatieven binnen de thema’s duurzame energie & energiebesparing, circulaire economie, slim & schoon vervoer en de klimaatbestendige stad
  12. Subsidie op 100% elektrisch voertuigen en plug-in hybride vrachtauto’s en bussen met een minimaal elektrisch bereik van 30 kilometer
  13. Subsidie voor groene daken en gevels voor o.a. biodiversiteit en waterberging
  14. Leningen
    1. De energielening is voor investeringen in energiebesparing en duurzame energie zoals dubbel glas, zonnepanelen, isolatie van vloer en dak en groene daken.
    2. AKEF is voor grootschalige duurzaamheidsprojecten om toename van duurzaam opgewekte energie en afname van de CO2-uitstoot te bereiken
    3. Duurzaamheidsfonds is bedoeld voor de realisatie van duurzame Amsterdamse (energie en circulaire) projecten. Er is € 40 miljoen beschikbaar

Link naar energieprojecten in Amsterdam

Productie, consumptie en distributie

Maar Amsterdam gaat nog een stap verder: duurzaamheid wordt het uitgangspunt bij de verdere ontwikkeling van de stad. Daarvoor is het nodig om volledig nieuwe manieren van productie, consumptie en distributie te ontwikkelen.

European Environment Agency (EEA)

Het EEA bracht in januari een nieuw rapport uitgebracht over de klimaatverandering in Europa. Haar conclusie:

Het gaat de goede kant op met de integratie van aanpassing aan de klimaatverandering in ander beleid, maar er is ruimte voor verdere verbetering. Andere mogelijke vervolgmaatregelen zijn onder meer:

  • het versterken van de beleidssamenhang op verschillende beleidsterreinen en bestuursniveaus (EU, transnationaal, nationaal en subnationaal)
  • flexibelere vormen van aanpassingsgericht beheer en het combineren van technologische oplossingen, op ecosystemen gebaseerde benaderingen en ‘zachte’ maatregelen.

Volgens het EEA zal de klimaatverandering nog vele decennia voortduren. De omvang van de klimaatverandering in de toekomst en de gevolgen ervan zullen afhangen van de doeltreffendheid waarmee we uitvoering geven aan onze wereldwijde overeenkomsten om broeikasgassen terug te dringen, maar ook van de juiste aanpassingsstrategieën en beleidsmaatregelen om de risico’s van de huidige en verwachte klimaatextremen te verminderen.

Reageer op dit artikel

Your email address will not be published. Required fields are marked *

 

Meest gelezen

 

Categorieën

 

Alle blogs

 

Recente reacties