KIEM Energieprestaties gebouwen

  • looptijd: 2015 - 2016
  • locatie: Utrecht, Utrecht
  • functie: Energiebewustzijn verhogen, meer flex

KIEM – Kwaliteit door Integrale evaluatie van Energie- en Milieuprestaties van gebouwen. Hoort bij Energieregelsystemen en -diensten TKI Urban Energy.

Energieprestaties gebouwen

De ‘bouw’, inclusief de toeleverende industrie, transportsector en afvalverwerkende industrie, heeft een belangrijke bijdrage aan de jaarlijkse nationale milieubelasting.

Er is dus een groot potentieel voor vermindering van deze milieubelasting door middel van energiebesparing én door duurzame productinnovatie.

Dit potentieel is te benutten door het aspect duurzaamheid integraal mee te nemen in het beslissingsproces:

  • bij nieuwbouw
  • en bij renovatie en onderhoud van bestaande gebouwen

Doel KIEM

Hiervoor is een goed onderbouwd, breed gedragen afwegingskader nodig. KIEM is gericht op het integreren en aanscherpen van de bestaande methoden en middelen naar een brede afwegingsmethode.

‘(near) zero energy’ gebouwen

  • In de huidige bouwpraktijk ligt de focus vooral op de besparingen die gerealiseerd kunnen worden bij het operationele energieverbruik, ofwel het energieverbruik om het gebouw te verwarmen, koelen, ventileren en voor warm tapwater bereiding.
  • Voor nieuwbouw geldt in de nabije toekomst zelfs een verplichting tot realisering van ‘(near) zero energy’ gebouwen.
  • Deze focus was gerechtvaardigd, aangezien het operationele energieverbruik in de gebruiksfase verreweg de grootste bijdrage had aan de totale milieubelasting.

De voortvarende aanpak van het operationeel energieverbruik maakt dat andere aspecten relatief belangrijker zijn geworden.

  • De milieubelasting als gevolg van het materiaalverbruik, waaronder de ’embodied energy;
  • en de ’embodied CO2′, blijkt inmiddels een relevante factor

Dit vraagt om een meer genuanceerde afweging van de milieubelasting in verschillende levensfasen van een gebouw. Bovendien levert de huidige eenzijdige sturing een risico van afschuiving naar andere aspecten, zoals gezondheid.

2 milieu-gerelateerde prestatieberekeningen

Er zijn momenteel twee milieu-gerelateerde prestatieberekeningen voor gebouwen:

  1. de ‘vertrouwde’ energieprestatie EPG voor de energieprestatie tijdens de gebruiksfase
  2. de ‘nieuwe’ materiaalprestatie MPG die kijkt naar milieueffecten (waaronder de embodied CO2) van de materialen in het gebouw.

Hoewel historisch begrijpelijk, is deze splitsing in twee losse methodes en indicatoren wetenschappelijk gezien onnodig en vanuit duurzaamheidsperspectief onwenselijk.

Voor zowel ontwerpers als gebouw eigenaren (corporaties, commerciële vastgoedontwikkelaars en –beheerders) ontbreekt duidelijkheid om een keuze te maken op basis van integrale beoordeling vanuit energie- en materialen.

  • Deze onduidelijkheid kan snel leiden tot suboptimale keuzes, in termen van CO2-emissie en kosten, bij zowel renovaties als nieuwbouw.
  • De gescheiden beoordeling van energie en milieu werkt bovendien remmend voor duurzame productinnovatie.

Daarom is het wenselijk om op basis van de beschikbare methoden en wetenschappelijke kennis een methodiek te ontwikkelen voor integrale beoordelingen op alle aspecten van “Planet” waarbij tevens de “Profit”’ en “People” aspecten worden meegenomen.

De doelstellingen KIEM project

  1. De ontwikkeling van een integraal afwegingskader voor de duurzaamheid van bouw-, renovatie- en onderhoudsprojecten, door:
    1. de ontwikkeling van een eenduidige methodiek voor integrale beoordeling van de milieubelasting van een gebouw over de gehele levenscyclus, door de bestaande Nederlandse bepalingsmethodes voor Milieu Prestatie Gebouwen (MPG) en Energie Prestatie Gebouwen (EPG) onder één noemer te brengen
    2. de verbreding van de methodiek met het Profit-aspecta, door de toevoeging van een kostenbepaling (Total Cost of Ownership)
  2. Het implementeren van die methodiek in bestaande instrumenten voor het evalueren van gebouwprestaties en voor prestatiegerichte beoordeling van onderhoudsplannen
  3. Het opdoen van ervaring met de praktische toepassing van de methode en instrumenten bij het ontwerpen, renoveren, onderhouden van gebouwen, waarbij de ervaring wordt vastgelegd in richtlijnen en praktijkvoorbeelden
  4. Het stimuleren van duurzame productontwikkeling, door de communicatie tussen vraag en aanbod op eenduidige wijze te faciliteren (verbetering bestaande nationale milieudatabase).

3 hoofdgroepen

De activiteiten in het project zijn onderverdeeld in negen werkpakketten, die zijn geclusterd in 3 hoofdgroepen:

  1. Methodiekontwikkeling
  2. Inbouwen van methoden in bestaande rekeninstrumenten
  3. Toepassingen

Het eindrapport toont de integrale methodiek van energieprestatie (EPG) en milieuprestatie (MPG) naar integrale duurzaamheidsprestatie (DPG):

 

 

 

Subsidie: Urban Energy, TKIGB01016

Partners: 

W/E adviseurs
Erik Alsema,
T: 040 235 8450
E: alsema@w-e.nl
Liander, GreenerBuildings KIEM Energieprestaties gebouwenKIEM Energieprestaties gebouwen

W/E adviseurs

  Erik Alsema   http://www.w-e.nl/    alsema@w-e.nl    040 235 8450