Duitsland

Duitsland en de energietransitie

Duitsland
Netwerken zijn een serieuze uitdaging in Duitsland vanwege verschil in locaties van opwek (wind, Noord) en gebruik (Ruhrgebied, Zuid).

Duitsland heeft met haar ‘Energiewende’ heeft een lange historie vanaf circa 1980, ver voor Fukushima, en betreft vooral de elektriciteitsproductie. De Technopolis Group deed een internationale landenstudie.

Duitsland in beeld

  • Het is een economische transitie die in haar kielzog andere transities aanjaagt door hernieuwbare energie voorrang op het net te geven en minimum- tarieven langdurig te garanderen
  • Geen specifieke doelstellingen voor transport gevonden
  • Energie-efficiëntie volgt nationale Energy Efficiency Action Plans die vanuit de EU gevraagd worden
  • 93% van de bevolking steunt verdere uitbreiding van hernieuwbare bronnen. De steun is een belangrijke factor in de vorming van beleid en doelstellingen
  • Dit sluit niet uit dat er lokaal tegen projecten geprotesteerd wordt vanwege transparantie in planningsprocessen, natuurbehoud en esthetiek
  • Oppositie tegen verandering: verschillende industriële spelers en nutsbedrijven ondersteunen de status quo
  • De industrie wordt grotendeels ontzien in kosten voor de transitie.

Duitsland – hoofdpunten

  • Lange-termijn beleid
    Duitsland zet sinds ±1980 in op een economisch instrument om duurzame energie te financieren – geen specifieke specifieke keuze voor een technologie
  • Importafhankelijkheid
    ondanks het succes van de elektriciteitstransitie is Duitsland nog
    voor 60% afhankelijk van import voor energie
  • Marktverdeling
    Energiewende heeft aantal energieproducenten met factor 20
    vermenigvuldigd.
    Toch is 73% van de energieproductie in handen van 4 partijen
  • Centraal vs decentraal
    Het energiebeleid wordt centraal aangestuurd vanuit de
    Bondsregering
  • Klimaatbeleid vs. Energiebeleid
    Energiebeleid is deel van verschillende meerdere stukken
    klimaatbeleid
  • Energiearmoede
    Geen bewijs voor actief beleid op dit gebied gevonden. Er zijn wel partijen die zich zorgen maken over de kosten van de Energiewende, die met name gedragen worden door huishoudens
  • Nucleaire energie en betwiste opties
    De Atomausstieg is in volle gang; nucleair wordt zeer snel uitgefaseerd.
    Door grote publieke steun voor duurzaamheid zijn CCS en schaliegas niet op tafel gekomen als haalbare opties
  • Innovatie
    Actief beleid voor energie-innovaties bij grote technologische instituten
    Gecoördineerd door Bondsregering over de verschillende deelstaten
    High-tech industrie kan goed de innovaties absorberen
  • Netwerken en opslag
    Netwerken zijn een serieuze uitdaging in Duitsland vanwege verschil in locaties van opwek (wind, Noord) en gebruik (Ruhrgebied, Zuid).
    Wordt geadresseerd met Nationaal Ontwikkelingsplan (NEP) voor energienetten.

Duitsland – maatregelen

  • Geïntegreerd Energie en Klimaat Programma (IEKP 2007) verplicht nieuwbouw tot gebruik duurzame energiebronnen
  • Market Incentive Program (MAP) voor investeringsbevordering
  • Belang van platforms: renewable energy platform en Kraftwerksforum

De Energiewende kent drie belangrijke fases:

  1. 1998-2005: liberalisering van netwerken (EnWG 1998) leidt tot 4 grote spelers en duurzame energiewet (EEG 2000) leidt tot ruimte voor lange- termijn investeringen in hernieuwbare technologieën
  2. 2005-2011: toenemende verliezen van grote spelers, opinie over kolen verslechtert sterk
  3. 2011-2013: Fukushima: sluiting nucleaire centrales versneld uitgevoerd, grote spelers verder onder druk om kolenactiviteiten te staken, duidelijke versnelling in zonne- en windenergie

Over het onderzoek landenstudies

Op verzoek van de Topsector Energie en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland heeft Technopolis Group landenstudies uitgevoerd naar de energietransities in België, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, en het Verenigd Koninkrijk. Deze studies hebben elk geleid tot een landenrapport. Deze presentatie geeft een samenvatting van de landenrapporten en rapporteert observaties en bevindingen.

Links en contact

Alle onderzochte landen

Betrokken wetenschapper(s)

Dr. Andreas Ligtvoet (Technopolis)

Reageer op dit artikel

Your email address will not be published. Required fields are marked *