Visie op warmte nodig

Visie op warmte nodig

Visie op warmte nodig
voorwaarden op voor een goede marktwerking. Standaardisering, transparantie en onbelemmerde toegang zijn cruciaal, net als voldoende deelnemers en liquiditeit om initiatieven van de grond te krijgen.

Er is een integrale visie op duurzame warmtevoorziening nodig, concludeert DNV GL na een onderzoek op de kansen voor warmtenetten in Nederland.

Deze integrale visie omvat niet alleen de infrastructuur maar ook het marktmodellen en incentives zodat investeerders zekerheid en duidelijkheid hebben voor hun langetermijninvesteringen.

60 procent van het energieverbruik in Nederland is bestemd voor warmte. Warmtenetten kunnen dat verbruik in potentie sterk verduurzamen, maar daarvoor moeten eerst een aantal heldere keuzes gemaakt worden.

Bij allerlei industriële processen komt warmte vrij, die op dit moment nog niet op grote schaal benut wordt. Meer open warmtenetten kunnen bijdragen aan het ontsluiten van die warmtebronnen, constateert technisch adviesbureau DNV GL in zijn positioning paper ‘Kansen en bedreigingen voor warmtenetwerken’.

Opschaling

De opschaling van warmtenet-infrastructuur is zowel een technische als een financiële uitdaging.

  • Door snelle technologische ontwikkelingen wordt opslag van warmte efficiënter en betaalbaarder
  • Daarnaast is de warmtevoorziening van huishoudens door elektrificatie en andere innovaties steeds meer decentraal georganiseerd

Voor investeerders in warmtenetten betekent dat onzekerheid. Want hoe zit het in de toekomst met de vraag naar warmtedistributie?

Ook op financieel gebied is er onzekerheid. Lange terugverdientijden van kostbare infrastructuur en de grote variatie in de manier waarop Nederlandse warmtenetten hun businessmodel inrichten, maken dat investeerders nog niet in de rij staan om mee te doen.

Piekbelasting

Alleen tijdens de winterperiode is de warmtevraag hoog. Hier moet het warmtenet op worden afgestemd en dit is complex. Want wie betaalt uiteindelijk voor de kosten van de piekcapaciteit, die bij hoge vraag moet bijspringen?

Martijn Duvoort, hoofd market & policy development  van DNV GL:

“Als partijen warmte willen invoeden op een warmtenet is dat prima, maar regulatie is belangrijk. De kosten voor leveringszekerheid moeten gedekt worden.”

Duurzame warmte

De vraag naar duurzame warmte is in potentie heel groot, constateert Duvoort.

“Veel overheden hebben een doel: ze willen verduurzamen. Ook grote verbruikers van warmte als tuinders zijn gebaat bij het inzetten van restwarmte.”

De urgentie van het dossier blijkt volgens DNV GL uit de samenhang die er is met de transitie waar de gehele energiemarkt zich in bevindt.

Nederland is voor zijn warmte voor het overgrote deel afhankelijk van aardgas.

  • De druk om af te stappen van deze fossiele brandstof neemt steeds verder toe. Niet alleen omdat gas in een duurzaam energiesysteem hooguit als transitiebrandstof kan dienen, maar ook door geopolitieke factoren en de eindigheid van de Groningse gasvoorraad.
  • Ook voor de doelen die overheid en het bedrijfsleven hebben vastgelegd in het SER Energieakkoord, kunnen warmtenetten een grote bijdrage leveren. De afspraken over het aandeel hernieuwbare energie gaan immers over zowel elektriciteit als warmte.

Energieagenda 2050

In december van vorig jaar presenteerde minister Kamp van Economische Zaken zijn ‘Energieagenda 2050’. Onderdeel van de plannen van Minister Kamp om de CO2-uitstoot in Nederland tot nul te reduceren, is het op lange termijn uitfaseren van aardgas. In 2018 al vervalt in de agenda van Kamp de verplichting om nieuwe huizen op het gasnet aan te sluiten.

Daarmee worden warmtenetten in één klap een voor de hand liggende warmtebron voor alle nieuwe bebouwde gebieden. Ook in bestaande woongebieden wordt in de visie van de regering de warmtevoorziening uiteindelijk opnieuw opgebouwd rondom warmtenetten of individuele, duurzame energiebronnen.

Afstappen van aardgas

Als we besluiten dat we af willen stappen van aardgas komen we voor een belangrijke keuze te staan.

  • laten we het volledig aan de markt en de huiseigenaren om de warmtevoorziening in te richten
  • of kiezen we voor een gereguleerde transitie waarin de leveringszekerheid is gegarandeerd

Stad en regio

In grote steden gaan warmtenetten een belangrijke rol spelen. Dat betekent dat de infrastructuur op stadsniveau of wijkniveau wordt ingericht. In het buitengebied gaan huishoudens en bedrijven het zelf regelen.

Marktmodel

De vraag dient zich vervolgens aan welk marktmodel mogelijk is voor warmtenetten in Nederland.

‘Puur theoretisch bekeken is een open markt waar vraag en aanbod samen komen de beste oplossing’, schrijft DNV GL in het positioning paper. Een open markt is immers transparant en stimuleert partijen tot initiatieven.

“Maar zo simpel is het niet”, zegt Duvoort. “De stap ten opzichte van de huidige situatie is te groot om met een ‘big bang’ te realiseren.” Duvoort pleit voor een visie op een organisch groeimodel waarin de markt zijn werk kan doen binnen de kaders van regulering, net als ooit het geval is geweest met de ontwikkeling van gas- en elektriciteitsnetten.

Visie

De opstellers van het rapport sommen een aantal voorwaarden op voor een goede marktwerking. Standaardisering, transparantie en onbelemmerde toegang zijn cruciaal, net als voldoende deelnemers en liquiditeit om initiatieven van de grond te krijgen.

Reageer op dit artikel

Your email address will not be published. Required fields are marked *

 

Meest gelezen

 

Categorieën

 

Alle blogs

 

Recente reacties