Wat is de onbalansmarkt?

Wat is de onbalansmarkt?

Wat is de onbalansmarkt?
Nederland, België en Frankrijk zijn sinds januari 2007 op de APX aan elkaar gekoppeld

De onbalansmarkt is de dagmarkt voor energie, ook wel spotmarkt genoemd. 

De Nederlandse gasmarkt en de elektriciteitsmarkt hebben beiden een onbelansmarkt, bedoeld als balanceringssysteem waarbij marktpartijen hun onbalans voor elk uur kunnen wegregelen door elektriciteit of gas te kopen of verkopen op de markt.

Onbalansmarkt

Het energieverbruik van bedrijven en consumenten moet op elk moment gelijkstaan aan het ingekochte verbruik. Mocht er een verschil tussen verbruik (en/of verkoop) en productie (en/of inkoop) ontstaan, dan ontstaat er een situatie van onbalans.

Het verschil tussen het gerealiseerde energievolume en de prognose wordt afgerekend op de onbalansmarkt.

  • Als er meer wordt verbruikt dan verwacht, wordt dit extra volume aangekocht op de onbalansmarkt tegen de afneemprijs
  • Als er minder wordt verbruikt dan verwacht, wordt dit extra volume verkocht op de onbalansmarkt tegen de invoedprijs

Inkoop

De ‘programmaverantwoordelijke’ of PV-partij is verantwoordelijk voor het in balans houden van de in- en verkoopvolumes van de elektriciteit.

De PV-partij kan elektriciteit op verschillende wijzen in- of verkopen:

  1. Nederland heeft twee officiële elektriciteitsbeurzen, de Endex (voor gas) en de APX (voor elektriciteit). Nederland, België en Frankrijk zijn sinds januari 2007 op de APX aan elkaar gekoppeld
    1. Op de Endex worden futures gecleared. Dit zijn contracten met een vaste termijn voor langere tijd.
    2. De APX is een spot market: er wordt gehandeld in uur-prijzen. Voor elke dag wordt voor elk uur van de dag een aparte prijs vastgesteld.
  2. Onderling. Handelaren in elektriciteit kunnen hun elektriciteit ook onderling verhandelen, buiten de markt om. Dit kunnen zij direct met de tegenpartij doen, of via een broker. Dit wordt over-the-counter (OTC) genoemd. Een broker is een bedrijf dat handelaren bij elkaar brengt.
  3. Centrales. Sommige elektriciteitsleveranciers zijn tevens eigenaar van een elektriciteitscentrale. Zij kunnen hun elektriciteit dus intern inkopen.
  4. Buitenland. Het Nederlandse elektriciteitsnet staat in verbinding met België, Duitsland, Engeland en Noorwegen. Via deze netten staat het in verbinding met de rest van het Europese elektriciteitsnet. Deze verbindingen hebben slechts een beperkte grenscapaciteit. Deze grenscapaciteit wordt elke dag geveild. Omdat elektriciteitsprijzen grote verschillen kennen in Europa, kan het winstgevend zijn deze in te kopen uit het buitenland, ondanks de extra kosten van de grenscapaciteit.

TenneT

De Nederlandse landelijke netbeheerder TenneT verrekent elke onbalans financieel. In feite heeft elke aansluiting onbalans doordat het individuele verbruik niet te voorspellen is. Maar als groep hebben alle Nederlandse consumenten een vrij voorspelbaar verbruik.

Gerelateerde factsheets

Reageer op dit artikel

Your email address will not be published. Required fields are marked *

 

Meest gelezen

 

Categorieën

 

Alle blogs

 

Recente reacties